Çılgın Bal Porsuğu Kitabının Yazarı Nur Tunay ile Çocuk Kitaplarını ve Anneliği Konuştuk

Nur Tunay

Nur TunayÇocuk Kitapları Yazarı

21 Haziran 2020
Çılgın Bal Porsuğu Kitabının Yazarı Nur Tunay ile Çocuk Kitaplarını ve Anneliği Konuştuk

Nur Tunay kimdir? Bize kendinizden bahseder misiniz?  

Merhaba. Bu güzel sohbet için öncelikle çok teşekkür ederim. Eski reklam yazarıyım. On yıl çeşitli ajanslarda, farklı markalar için fikirler buldum, projeler hazırladım ve sonunda sadece çocuklar için yazmak istediğime karar verdim. Evliyim ve Ada isminde bir kızım var. Kışları İstanbul’da, yazları Burgazada’da yaşıyorum.  

Çocuk kitabı yazmak nereden geldi aklınıza ya da ilk kitabınız olan Çılgın Bal Porsuğu nasıl doğdu diye mi sormak daha doğru olur?  

Çocuk kitapları benim için hep çok özeldi. Gittiğim her ülkeden çocuk kitapları alır ve onların içinde kaybolurum. Çünkü çocukluğunuza dönmenin en güzel ve kolay yolu çocuk kitaplarıdır.  

Kitap yazma kararı almamda kızımın doğmasının da etkisi büyük oldu. Onu büyütürken çocuk kitapları arasında hayallere dalmak bana çok iyi geldi. Kızımın daha çok hangi karakterleri sevdiğini, neleri okurken heyecanlandığını, mutlu olduğunu gözlemledim. Yazmaya başladım. Bu defa  motivasyonum çok yüksekti. Kızıma ve eşime ithafen bir kitap yazmak. Ve gerçekleşti.  

Bir arkadaşım bu süreçte bana Bal Porsuğu’nun belgeselini izletmişti ve bu kadar çılgın bir hayvan olduğuna inanamamıştım. Onu kesinlikle bir masal kahramanına dönüştürmeliyim diye düşündüm ve oldu.  

Açıkçası Çılgın Bal Porsuğunu çok 'cool' buluyorum. Gerçekten bir karaktere bürümeyi başarmışsınız demek ki :)

Çok sevindim bunu duyduğuma :)

Çocuk kitabı yazmanın nasıl bir süreç olduğundan bahseder misiniz biraz? Önce hikaye  içinizde bir müddet pişiyor mu, birden bire mi ortaya çıkıyor, ilk yazdığınızda en mükemmel haliyle mi kaleme almış oluyorsunuz, yoksa yazıp kendi haline bırakıp sonrasında düzeltmelerini mi yapıyorsunuz?  

Öncelikle çocuklar için yazarken dili çok iyi kullanmalısınız. Kısa cümlelerle o çocuğun merak etmesini, okumaya devam etmesini sağlamaya çalışıyorsunuz. Çocuklar çok zeki. En ufak bir hatanızı yakalayabilirler. Bir kelimeyi yanlış öğrenmelerine, okumaktan vazgeçmelerine neden olabilirsiniz. Sorumluluk çok büyük.  Birçok deneme, yarım bırakılmış öykü, karalanmış defterlerden sonra içime çok sinen bir karakter ve onun öyküsü ortaya çıkıyor. Özellikle ana karakterin renkli, heyecanlı ve dikkat çekici olmasına önem veriyorum.  Karakter fikrini bulduktan sonra masa başına oturup onu konuşturmak, diyaloglarını yazmak gerekiyor. Diyalogları yazmak için diğer karakterlere ihtiyaç duyuyorum ve onlar da işin içine girince hikayem şekilleniyor. Her gün mutlaka yeni bir şey ekliyorum ve içime sinene kadar düzeltme yapıyorum. 

Kitabın çizilmesi aşamasında nasıl bir yol takip ediyorsunuz? Hikayeyi yazarken karakterin bir takım görsel özellikleri sizin kafanızda canlanıyor mu? Bunları kitabı resimleyecek kişiye aktarıyor musunuz? Çılgın Bal Porsuğu hayalinizdeki porsuk muydu? 

Kitabın çizimleri benim metnimle çocuklarda yaratmak istediğim algıyı artırabilir ya da azaltabilir. Bu nedenle çok önemli. Özellikle okul öncesi çocuklar için dikkat çekici renkler, araya serpiştirilen komik detaylar çok etkili oluyor. Çeşitli araştırmalardan sonra çizere yayınevim  Meav Yayıncılık ile  ortak karar verdik. Sevgili Mustafa Gündem tam hayalimdeki  porsuğu çizdi ve ilk gördüğümde “İşte bu!” dedim. 

Çocuk kitaplarının temel bir amacı vardır, çocuklara mesaj vermek. Sizin önceliğinizde neler var?  

Benim önceliğimde bu yok. Eğitici ve öğretici olmalı, toplum değerlerine uygun olmalı gibi görüşlere göre hareket etmiyorum. Çocuk kitaplarının ilk amacının çocukları eğlendirmek olduğunu düşünüyorum. En azından benim hikayelerimin çoğu öyle. Ayrıca hayal gücü ve yaratıcılık duygularını harekete geçirmeli ve onlara sanatsal bir bakış açısı kazandırmalı.   

Anne babalarının çocuklarına kitap okumasının ne gibi yararları var?  Bir anne olarak bu konudaki görüşünüz nedir? 

Çocuk edebiyatı ve çocuk kitapları dil ve beyin gelişimi açısından çok önemli bir yere sahip. Yeni nesil anneler ve babalar da bunun farkında ve çocuklarına kitap okuyorlar. Ayrıca onların hayal güçlerini desteklemenin iki yolu var. Oyun oynamak ve kitap okumak. Anne ve babalar şunu unutmasın ki çocuklarımızla birlikte geçirebileceğimiz o başbaşa vakitler çok değerli ve kısa. Çok çabuk büyüyorlar ve bu zamanlar bir daha geri gelmeyecek. Başbaşa vakit geçirmek için en güzel yollardan biri de kitap okumak. 

Yedi kitabın arasında Rüya Göremeyen Burak sizin ilk fonolojik   farkındalık kitabınız. Bazı sesleri çıkarmakta zorluk yaşayan çocuklar için yazılmış bir kitap. Bize biraz bunun tam olarak ne olduğundan, kitapların bu konuya nasıl bir destek verdiğinden bahseder misiniz?  

Bu kitabım Mirket Yayınları’ndan çıktı. Sahibi bir konuşma terapisti. Konuşma güçlüğü çeken çocuklarla çalışırken Türkçe kaynak bulmakta sıkıntı yaşıyordu. Tesadüfen tanıştık ve birlikte belli sesler için kitaplar hazırladık.  

Mesela bir çocuk “kumdan kaleler” yerine “tumtan taleler” diyebiliyor belli bir yaşa kadar. Bu “ K” sesinde sorun yaşadığını gösterir.  Sadece bu seslerden oluşan bir kitapla çalışırsa büyük bir ilerleme kaydedebiliyor.  Biz de belli sesler seçtik ve ben o seslerin öykülerini yazdım.  Rüya Göremeyen Burak “R” sesini söylerken güçlük çeken çocuklar için yazdığım, %90 “R” sesinden oluşan bir hikaye. Bu kitapla çalışarak “R”leri söylemeye başlayan çocuklar oldu.  Kaan’ın Keşif Kitabı “K” sesi, Leyla Lunapark’ta “L” sesi için hazırlanmış kitaplar.  

Fonolojik bozukluk çocuklar arasında yaygın bir sorun mu? Fonolojik aksaklıklar konuşmayı öğrenmenin doğal bir süreci mi? Mesela benim iki yeğenim var; biri ilk baştan çok düzgün konuştu, diğerinin 1,5 yaşındayken ‘Abyam da Y’yeyi söyYeyemiyoyum zannediyoy’ cümlesi vardır ki hala güleriz. Hem R’leri, hem L’leri söyleyemiyordu. Ama her hangi bir sorun yaşamadan çok hızlı atlattı o evreyi.  

Ben de kızımla keşfettim konuşma terapisini. 3,5 yaşına geldiğinde hala düzgün cümle kuramıyordu, çok az kelime kullanabiliyordu. Şansa bu konuda hikayeler yazmaya başladım. Kızım da bir konuşma terapistiyle çalışmaya başladı ve inanılmaz bir ilerleme yaşadık. Çocuklar arasında çok yaygın ve çalışılması gereken bir konu. Bazen düzelir nasıl olsa diye düşündüğümüz sorunlar yaş ilerledikçe düzelmiyor. Konuşma terapisini bütün anne babalara öneririm. Özellikle 4 yaşından sonra hala konuşma güçlüğü çeken, fonolojik sıkıntılar yaşayan  çocukları varsa mutlaka destek almalılar.  

Fonolojik farkındalıkla ilgili toplam kaç kitabınız var? Nerelerden temin edilebilir bu kitaplar? Kolayca bulunabiliyor mu? 

Toplam dört kitabım var. Hepsini Mirket Yayınları’nın internet sitesinde bulabilirler. Rüya Göremeyen Burak, Kaan’ın Keşif Kitabı, Leyla Lunapark’ta ve Çocuklar İçin Konuşma Sesi Oyunları. 

Merak ettiğim bir konu var. Çocuk kitapları yazanların içindeki çocukla olan bağlantısını canlı tuttuğunu düşünüyorum. Sizin kendi içinizdeki çocukla olan bağlantınız nasıl? İçinizdeki çocuğu beslemek ya da mutlu etmek için bir şeyler yaptığınız oluyor mu? 

Bunu büyüdüğümüzde unutuyoruz ama içimizdeki çocuğa karşı büyük bir sorumluluğumuz var her zaman. Onu korumak ve sevmek. Ben içimdeki çocuğa bayılıyorum. O olmasa bu enerjimi asla koruyamazdım. İçimden bir enerji fışkırmasını sağlıyor. Bu da kitaplarıma yansıyor. Sıkılmasına asla izin vermiyorum. Onu mutlu etmek için hayaller kurup duruyorum.  

Annesiniz aynı zamanda. Nur nasıl bir anne? Anneliği öğrenmek nasıl bir süreçti? 

Ben kızımı eşimle birlikte tek başıma büyüttüm. Sadece ev işleri için destek alıyoruz. Bakıcı özellikle istemedik. Her anını kendimiz hatırlamak için. Başlarda oldukça zordu. Anneliği öğrenirken çok büyüdüm. Çok endişelendim. Şaşırıp kaldım çoğu şeye. Ama her kadının yıllardır yaptığı gibi ben de anneliği içgüdülerimle öğrendim. Eğlenceli bir anne olduğumu söylüyor Ada. Umarım hep onu gülümseten anılar bırakabilirim ona. En önemlisi hep yanında olabilirim.  

Kitaplarınızı yazarken ‘Kızım şimdi şunu öğrenme çağında’ diyerek yazdığınız oluyor mu? Ya da en azından ‘Bunu da yazdığım iyi oldu, Ada’yla da okuruz’ dediğiniz oluyor mu? 

Çocuğa her yaşta her şeyi çok güzel öğretebilirsiniz. Buna özel bir kitap yazmıyorum. Yazdıklarım tamamen çocukların kitapla bağ kurmasını kolaylaştırmak için kurguladığım şeyler. Bence ders vermesinden daha önemli kitapla bağ kurup, okumayı sevmesi. . Çocuklar her kitaptan kendi algılarına göre farklı şeyler çıkarıyor. Önemli olan kitaplarla onların evrenini genişletmek. Ada kitaplarımı ezbere biliyor diyebilirim. Bazen “Anne şunu da yazsana” gibi komik  yönlendirmeleri de oluyor.  

Kızınız bu sene 5 yaşına girdi diye biliyorum. Siz de tecrübeli bir anne sayılırsınız artık. Daha taze annelere ne tavsiye edersiniz? Çünkü çevremde gözlemliyorum, özellikle ilk birkaç ay panik içinde geçiyor, özellikle ilk çocukta. 

Evet ilk 6 ay bir şok yaşanıyor evde. Duygular karışık, uykusuzluk, hormonlar derken anneler ciddi bir sınavdan geçiyor. İlk 6 ay olabildiğince sakin kalabilmelerini tavsiye ederim. Bana arkadaşlarım hala “Senin hiç şikayet ettiğini duymadık” der. Onu sevgiyle kabul etmek, yaşadığın her uykusuz dakikanın geçeceğini düşünerek sabretmek, eşinle diyaloğu asla kaybetmemek çok önemli diye düşünüyorum.  

Bildiğim kadarıyla Tembel Teneke 2019 Temmuz ayının en çok satan çocuk kitapları arasına girmişti. Sadece Tembel Teneke değil, kitaplarınız genel olarak çocuklar arasında sevildi. Neye bağlıyorsunuz bu başarıyı? 

Ben hep yaramazlık peşindeyim. Çocuklar yaramaz karakterleri seviyor. Muzurluk yapan, çılgın karakterler yaratıyorum genelde.  

Etkinliklerimde de eğlenceli vakit geçiriyoruz çocuklarla. Sanırım içimdeki çocuğu görüyorlar.  

Sırada yeni bir kitap var mı? 

Karantina sırasında iki kitap yazdım. Bunu başardım. Şimdi yayınevleriyle görüşüp bir planlama yapmaya çalışıyoruz. Umarım en kısa sürede yeni kitaplar gelir.  

Sizin çocukluğunuzda en çok etkilendiğiniz çocuk kitapları hangileri? 

Enid Blyton’ın Gizli Yediler serisine bayılırdım. Ayrıca Gilbert Delahaye'nin yazıp Marcel Marlier’in resimlediği bizim ülkemizde Ayşegül olarak çevrilen kitap serisi her akşam okuduklarımdandı. Zaten bir çok farklı macera yaşadıkları için hiç sıkılmazdım. Kızım da kitaptaki Ayşegül karakterine çok benziyor. Bir de tabi ki Jules Verne kitapları.  

Minik okurlarınızla kitap odaklı etkinlikleriniz oluyordu pandemiden önce. Şu an durum nedir? Planlanan bir etkinlik var mı?

Etkinliklere online olarak devam ediyoruz. İki okulla online etkinlik yaptık. Ayrıca ben karantina süresince instagramdan canlı yayında çocuklara kitap okudum. Sanırım bir müddet daha online devam edeceğiz.  

Okurlarınızın bu etkinliklere ulaşabilmesi için instagram hesabınızı ekliyorum buraya @nurtunay

Herkese sorduğumuz bir sorumuz var. Bugünkü tecrübe ve aklınızla 8 yaşınıza dönseniz ve bir dünya hayal etmeniz istense, nasıl bir dünya olurdu o? 

Her çocuğun oyun, eğitim, sağlık ve aile haklarının eşit olduğu bir dünya olurdu. Çocukların gözlerinin içinin parladığı, kahkaların yükseldiği biraz da çikolata kaçamaklarının olduğu bir dünya ne güzel olurdu.  

Harika bir dünya hayali :)

Biz çok teşekkür ediyoruz, gerçekten keyifli ve güzel bir sohbet oldu.